35 The Download
0 Comment
09.01.2020 Upload date

31 Mart İsyanı'nın Trabzon'daki Yankıları

Yazar(lar): Selim Ahmetoğlu

Makale
FILE TYPE: pdf FILE SIZE: 229 KB

Bu çalışma; 13 Nisan 1909 (31 Mart 1325-Rumî) tarihinde İstanbul’da Meşrutiyet ve İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin yönetimine karşı başlatılan isyanın Trabzon’daki yankılarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu nedenle, öncelikle Sultan II. Abdülhamit’in saltanatı süresince yaşanan olaylar ve bu dönemde illegal bir şekilde muhalefet yapmaya çalışan İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin faaliyetleri, II. Meşrutiyet döneminde yaşanan gelişmeler ve 31 Mart İsyanı sırasında yaşananlar kısaca ele alındıktan sonra 31 Mart İsyanı’nın Trabzon’daki yankıları aktarılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda; isyan haberinin Trabzon’a ulaşmasının ardından, şehirdeki İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin yerel temsilcileri tarafından yapılan Meşrutiyet lehinde ve isyancıların aleyhindeki propagandalar ve bunların neticesinde organize edilen protesto gösterilerinin Trabzon’un siyasi ve toplumsal havasına etkileri ayrıntılarıyla aktarılmaya çalışılmıştır. Meşrutiyet ve İttihat ve Terakki Cemiyeti lehindeki bu gösteriler sırasında herhangi bir olumsuzluğa meydan vermemek için Trabzon’daki mülki erkânın ve şehirdeki İngiliz Konsolosu’nun çalışmaları da anlatılmıştır. Sultan II. Abdülhamit’in tahttan indirilmesinin Trabzon’da doğurduğu etkilerin ifade edilmesinin ardından, İstanbul’daki isyana katıldıktan sonra bir şekilde kaçarak Trabzon ve civarına ulaşan firari isyancıların yakalanıp Divan-ı Harp’te yargılanmak üzere İstanbul’a gönderilmelerinden bahsedilmiştir. Osmanlı Devleti’nin önemli stratejik noktalarından biri olan Trabzon’da yaşanan bu gelişmeler, şehirdeki İngiliz Konsolosu’nun kaleme almış olduğu raporlardan, gazete haberlerinden, hatıratlardan ve Osmanlı arşiv belgelerinden takip edilmeye ve edinilen bilgiler ayrıntılı bir şekilde incelenerek değerlendirilmeye çalışılmıştır. Modern Türk tarihinde önemli etkileri olan 31 Mart İsyanı’nın Trabzon gibi önemli bir şehirdeki yankıları ayrıntılarıyla ele alınmıştır.